Tafawet taberkant
s ɣur Muḥend Akli Ḥeddadu
Amacahu...
Win i d-yennan “ahu“, ad yaf lhu ! Tamacahut-iw a tt-ṭbeɛ am usaru !
Yella yiwen n ugellid ur yesɛi ara dderya, asmi i s-d-ilul uqcic, yuggad fell-as, yuɣal iger-it di ṣṣraya n djaj : ur ikeččem ur iteffeɣ. Mkul ass ad d-tas taklit, ad as-d-tawi imekli-s :
Taqessult n seksu, tawaduft bla iɣes, tamellalt tuftiyt, teqbec, tabuqalt n waman. Itett, yeggan, ur yesɛi aɣbel, ur yeẓri d acu i d ddunit. Meqqer uqcic-nni, yuɣal d ilemẓi, netta mazal-it di ṣṣraya-nni n djaj. Imezdaɣ n tmurt, nutni, dehcen amek ur d-iteffeɣ ara mmi-s n ugellid-nsen, win ara yeṭṭfen yiwen n was amkan n baba-s.
Yiwen n wass, iṛuḥ ugellid ɣer lḥiǧ. Qqimen medden steqsayen :
- Amek i iga mmi-s n ugellid ? Tura, meqqer d ilemẓi, acuɣer ur d-iteffeɣ ara ? Bɣan warrac annect-is ad t-ẓren !
Tella yiwet n terbaɛt n yilemẓiyen theddeṛ, mi d-tɛedda Settut.
Ssawelen-as-d warrac-nni, nnan-as :
- A Yemma Settut, kemmi tkeččmeḍ ɣer ṣṣraya n mmi-s n ugellid, ini-aɣ-d amek iga !?
Tenna-yasen :
- Tura meqqer, yettmatal-iken !
Nnan-as :
- Acḥal i nebɣa ad t-nẓer !
Tanna-yasen :
- Efket-iyi-d akka d wakka, ad wen-t-id-ssufɣeɣ !
Nnan-as :
- Neqbel !
Tenna-yasen :
- Azekka akkamira, nnejmaɛet-d zdat n ṣṣraya !
Assen yakan, tṛuḥ Settut ɣur mmi-s n ugellid. Tufa-t itett imekli : taqessult n seksu, tawaduft bla iɣes, tamellalt tuftiyt teqbec, tabuqalt n waman. Tenna-yas :
- D wagi i d učči-k ?
Yenna-yas :
- D wagi !
Tenna-yas :
- Xah fell-ak, wagi d učči n yimɣaren ur nesɛi tuɣmas ! Kečč d ilemẓi, ilaq-ak ayen iǧehden.
Yenna-yas :
- D acu i yi-ilaqen, a Yemma Settut ?
Tenna-yas :
- Tlaq-ak tmellalt s yilemc-is, ad tt-tesqebceḍ s ufus-ik, tlaq-ak twaduft s yiɣes, ad tt-tewwteḍ ad d-tesseɣliḍ adif-is, ad t-teččeḍ !
Azekka-nni, mi d-tusa taklit tewwi-yas-d imekli-s, iwala, tawaduft bla iɣes, tamellalt tuftiyt, teqbec, yenna-yas :
- Err-iten, awi-yi-d tamellalt ur neqbic, tawaduft s yiɣes !
Tuɣ-as awal taktilt, tewwi-yas-d tamellalt ur neqbic, tawaduft s yiɣes. Tekcem-d Settut, yenna-yas :
- Amek ara sqebceɣ tamellalt-agi ?
Tenna-yas :
- Wwet-itt ɣer lḥiḍ !
Yewwet-itt ɣer lḥiḍ n djaj, iceqqeq lḥiḍ-nni. Yečča tamellalt-nni. Yeddem-d tawaduft, yenna i Settut :
- I twaduft-agi, amek ara s-xedmeɣ ?
Tenna-yas :
- Wwet-itt daɣen !
Yewwet-itt kan, yerreẓ lḥiḍ, yeɣli uzgen di ṣṣraya-nni.
Medden, nutni, nnejmaɛen di beṛṛa, walan mmi-s n ugellid.
Bdan tsuɣun :
- Ad yidir mmi-s n ugellid ! Ad yidir mmi-s n ugellid !
Aqcic-nni, netta, yedhec mi iwala ddunit. Yenna i yiman-is :
- I tecbeḥ ddunit ! Ayɣer baba, yeffer-itt fell-i ?
Ilemẓiyen, nutni, ssawalen-as-d :
- Yya ! Yya !
Yeffeɣ, yetbeɛ-iten. Iḥewwes yid-sen, iṣeyyed yid-sen, yezha yid-sen. Deg sebɛa n wussan, yenɣa sebɛa iɛudiwen, yečča sebɛa yisendyaq ččuren d ddheb. Ass wis tmanya, usan-d ɣur-s, nnan-as :
- Azekka ad d-yuɣal baba-k !
Yebda imeṭṭawen, yenna :
- Amek ara qableɣ baba ? Nɣiɣ iɛudiwen-is, ččiɣ lexzinat-is !
Yekker fell-as, iṛuḥ, yenna i yiman-is :
- Ad rreɣ ayen i sṛuḥeɣ, neɣ ad ffɣeɣ tamurt-iw !
Yedda yedda, armi qrib ad d-yeɣli, yiḍ, yemmuger-d yiwen n urgaz, d aɛlayan, d aqwayan. Ur yeẓri ara belli d awaɣzen.
Yenna-yas uwaɣzen :
- Ɣef wacu i tettnadiḍ ay aqcic ?
Yekker-d uqcic-nni, yeḥka-yas taqsiṭ-is. Yenna-yas uwaɣzen :
- Nekk d awaɣzen, zemreɣ ad k-d-rreɣ ayen tenɣiḍ d aɛudiw, ayen teččiḍ d asenduq n ddheb, lameɛna s yiwen n ccerṭ !
Yenna-yas uqcic-nni :
- Qebleɣ ccerṭ-ik !
Yenna-yas uwaɣzen :
- Ccerṭ-iw, mi ɛeddan sebɛa wussan ɣef tuɣalin n baba-k, ad tuɣaleḍ ɣer da, ɣer umkan-agi !
Yanna-yas :
- Qebleɣ !
Yebren uwaɣzen taxatemt-is, ffɣen-d sebɛa yiɛudiwen, d sebɛa yisendyaq, ččuren d ddheb. Yefṛeḥ, yeddem-iten, yuɣal ɣer ṣṣraya n baba-s.
Azekka-nni, yuɣal-d ugellid si lḥiǧ. Yedhec mi iwala mmi-s beṛṛa, yuɣal, yefṛeḥ, yenna :
- Mmi, tura meqqer, yezmer ad iwali ddunit, ulac d acu ara yaggadeɣ fell-as !
Yefṛeḥ, ɣef tuɣalin-nni-ines d mmi-s meqqer d argaz, sebɛa n wussan, d tameɣra. Aqcic-nni, netta yeḥzen, lfeṛḥ-is ur yettdum ara, mi wwḍen sebɛa n wussan, ilaq-as ad iṛuḥ ɣer uwaɣzen, netta yeẓra awaɣzen ad t-yečč !
Mi wwḍen sebɛa n wussan, iṛuḥ ɣer umkan anda i s-yefka ttiɛad.
Yufa awaɣzen yettɛassa-t. Mi t-iwala, yeḍsa, yenna-yas :
- Teṭṭfeḍ deg wawal-ik !
Irfed-it, yufeg yis-s, iṣebbeḥ-d deg leɛli-s. Mi t-twala Teryel, tameṭṭut n uwaɣzen, tenna-yas :
- Tewwiḍ-aɣ-d aqcic d aleqqaq !
Inna-yas :
- D aqcic d wawal ! Qqareɣ-as ur d-yettas ara, ad yaggad, lameɛna yusa-d ! Ur nezmir ara ad t-nečč akka, ilaq ad s-d-afeɣ ssebba.
Yeɣra-yas i uqcic-nni, yewwi-t ɣer lɣaba, yenna-yas :
- Tiẓgi-yagi, bɣiɣ deg yiwen n wass, ad tt-tgezmeḍ, ad tt-tesniḍ d tiqecḍin !
Iṛuḥ uwaɣzen, yeqqim uqcic meskin, yettru. Yenna :
- Wagi, yebɣa ad iyi-yečč, d ssebba kan i yettqellib !
Imir-nni, teffeɣ-d teqcict, tfaz si ccbaḥa, tezmumeg s taḍsa, tenna-yas :
- Ur ttaggad ara !
Yemmuqel ɣer-s, yenna-yas :
- Anta i d kemmi ?
Tenna-yas :
- Nekk d Lunǧa, yelli-s n uwaɣzen d Teryel !
Yenna-yas :
- Ihi, ula d kemm ad iyi-teččeḍ !
Tenna-yas :
- Ala, nekk mxallafeɣ ɣef baba d yemma, nekk ur tetteɣ ara imdanen ! Bɣiɣ ad k-ɛiwneɣ !
Tebren taxatemt-is, ttjuṛ ttwagezment, asɣar yuɣal d tiqecḍin.
Mi d-yewweḍ uwaɣzen, yedhec. Yuɣal yettqellib d acu d ssebba ara s-d-yaf i wakken ad t-yečč. Yenna-yas :
- Tabrarazt-agi, bɣiɣ ad teẓẓuḍ deg-s ttjuṛ n lfakya, ad mɣint deg wass, ad d-fkent lfakya deg wass, ad teɣzeḍ lbir deg wass, ad d-tessaliḍ aman, mi d-wwḍeɣ tameddit, ad iyi-d-tefkeḍ ṭṭbeq n lfakya d tbuqalt n waman. Ma yella ur texdimeḍ ara ayen i k-d-nniɣ, ad k-ččeɣ !
Iṛuḥ, yeǧǧa-t din. Yebda uqcic-nni imeṭṭawen. Yenna :
- Amek ara ẓẓuɣ ttjuṛ deg wass, ad mɣint deg wass, ad d-fkent lfakya deg wass, ad ɣzeɣ lbir deg wass, ad d-ssaliɣ aman ? D awezɣi, wagi yebɣa ad iyi-yečč ! Yečč-iyi kan ad thenniɣ !
Imir imir teffeɣ-d Lunǧa, tenna-yas :
- Ur ttaggad ara, ay afṛux n teqbaylit ! Ayen i d-yenna ad yili !
Tebren taxatemt-is n lqedra, ttjuṛ ttwaẓẓant, lfakya teffeɣ-d, lbir yettwaɣez, aman ulin-d. Tameddit-nni, mi d-yewweḍ uwaɣzen, iqeddem-as uqcic ṭṭbeq n lfakya d tbuqalt n waman.
Yenna-yas :
- Atan, a Sidi !
Yerna yedhec uwaɣzen. Yenna-yas i uqcic :
- Yeɣli-d yiḍ ! Ruḥ tura ad teṭṭseḍ, azekka ad nwali d acu ara nexdem !
Yuɣ-as awal. Lunǧa, nettat, tṛuḥ tettḥessis d acu iheddṛen yimawlan-is. Tesla i baba-s awaɣzen, yenna :
- Ur fhimeɣ ara amek i yexdem akken ad yebḍu tiẓgi d tiqecḍin i wakken ad yeẓẓu ttjuṛ deg wass, ad d-fkent lfakya deg wass, ad yeɣz lbir deg wass ad d-yessali aman deg wass !
Tenna-yas Teryel :
- Yella ufus n yelli-k !
Yenna-yas uwaɣzen :
- Azekka mi d-nekker, ad t-zluɣ, ad t-nečč !
Tuzzel Lunǧa ɣur uqcic-nni, tenna-yas :
- Teṭṭseḍ ! Baba d yemma ttxemmimen ad k-ččen ! Kker fell-ak, ad nerwel !
Yekker-d. Ffɣen seg uxxam n uwaɣzen, aqcic-nni yeqsed tamurt n baba-s. Teryel, nettat ur thenna ara. Tenna :
- Ugadeɣ yelli-k ad t-tesserwel !
Yenna-yas uwaɣzen :
- Ruḥ ssefqed-it !
Tṛuḥ ad t-tessefqed, tufa-t ulac-it. Tuzzel ɣur yelli-s, tufa-tt ulac-itt daɣ, tuzzel ɣur urgaz-is, tenna-yas :
- Rewlen ! Kker fell-ak ma ad ten-neqḍeɛ !
Tebɛen lǧeṛṛa-nsen. Lunǧa nettat tdewweṛ, twala ɣef lbeɛd asigna aberkan, amzun d tafawet deg yigenni yeṣfa, tenna i uqcic-nni :
- Tafawet-ihin d baba d yemma, azzel mulac ad ɣ-d-qeḍɛen !
Ttazzalen, lameɛna awaɣzen d Teryel deffir-sen. Mi qrib ad ten-id-qeḍɛen, teɛya Teryel. Tenna i urgaz-is :
- Nekk ad sgunfuɣ, ṛuḥ kečč wali anda llan !
Mi d-twala baba-s kan, tebren Lunǧa taxatemt-is, aqcic-nni yuɣal d aẓru, nettat tuɣal d tala. Mi d-yewweḍ uwaɣzen ur d-yufi yiwen. Yuɣal ɣur tmeṭṭut-is, yenna-yas :
- Ur walaɣ yiwen, ḥala aẓru d tala !
Tenna-yas :
- Aẓru-nni d mmi-s ugellid, tala-nni d yelli-k ! Azzel ma ad ten-tqeḍɛeḍ !
Ttazzalen. Lunǧa d uqcic-nni, uɣalen ɣer ṣṣifa-nsen, ttazzalen.
Mi qrib ad ten-id-qeḍɛen iwaɣzniwen, tebren Lunǧa taxatemt-is, aqcic yuɣal d ameksa, nettat d ajewwaq. Mi qrib ad d-awḍen, teɛya daɣen Teryel. Tenna i urgaz-is :
- Nekk ad sgunfuɣ, ṛuḥ kečč wali anda llan !
Iṛuḥ uwaɣzen. Ur yufi ḥala ameksa yekkat ajewwaq, yuɣal, yenna i Teryel :
- Ulac-iten !
Tenna-yas :
- D acu i twalaḍ ?
Yenna-yas :
- Walaɣ ameksa yekkat ajewwaq !
Tenna-yas :
- Ameksa-nni, d mmi-s n ugellid, ajewwaq-nni, d yelli-k ! Kker ma ad ten-tqeḍɛeḍ !
Lunǧa d mmi-s n ugellid uɣalen-d ɣer ṣṣifa-nsen, uɣalen ɣer tazzla. Awaɣzen d Teryel qrib ad ten-id-qeḍɛen. Wwḍen ɣer wasif, yebḍa gar tmurt n uwaɣzen akk d tmurt n uqcic-nni.
Yeḥmel, yekkat s igenni. Ur zmiren ara ad zegren. Yenna-yas mmi-s ugellid :
- Dayen, qeḍɛen-aɣ-d !
Keccmen s aman, ad ten-yečč axiṛ wasif xiṛ ma ččan-ten iwaɣzniwen ! Tendeh Lunǧa tenna i wasif :
- Ay asif n wudi d tamemt, eǧǧ-aɣ abrid ad nɛeddi !
Yerked wasif imir imir, tɛedda Lunǧa d mmi-s ugellid.
Wwḍen-d iwaɣzniwen, tebɛen arrac-nni. Asif yuɣal s aḥmal, yekkat s igenni. Tsuɣ Teryel :
-Ay asif n yiẓẓan d ibeẓdan, eǧǧ-aɣ abrid ad nɛeddi !
Asif yerna-d lḥemla, yewwi iwaɣzniwen. Qbel ad teɣreq Teryel, tnuja tedɛa :
- Ruḥ a Lunǧa, ad yefk Ṛebbi tatut i win ukud teddiḍ, ad kem-yettu !
Imir imir, tǧelleb-d tatut, am uɛeqqa n lḥemmeẓ, tekcem deg umeẓẓuɣ n uqcic-nni, yettu Lunǧa. Netta yeṭṭef abrid n ṣṣraya n baba-s, nettat, meskint, tehmel, ur teẓri anda ara tṛuḥ. Tedda, tedda armi tewweḍ ɣer uxxam n yiwet temɣart, tekcem. Teḍleb
deg-s ad tt-teǧǧ ad teqqim ɣur-s. Tenna-yas :
- Amek ara teqqimeḍ ɣur-i, nekk ur sɛiɣ d acu ara ččeɣ !
Tenna-yas :
- Ur ttxemmim ara ɣef wučči, ḍemneɣ win-iw rniɣ win-im !
Tenna-yas temɣart-nni :
- Ihi, imi akka, ur kem-ɣulleɣ ara, tzemreḍ ad teqqimeḍ !
Teqqim ihi. Mkul ass, ad tebren taxatemt-is n lqedra, ad d-yers wučči, ad ččent. Mmi-s ugellid, netta, yuɣal ɣur baba-s. Yefṛeḥ yis-s. Mi ɛeddan kra n wussan, yebɣa ad s-yezweǧ. Yenna-yas :
- Xtiṛ taqcic i tebɣiḍ, ad k-tt-id-naɣ.
Yenna-yas :
- Tin i tebɣiḍ awi-tt-id !
Yextaṛ-as ihi baba-s taqcict. Bdan aheggi n tmeɣra. Tesla Lunǧa, tenna i temɣart-nni ukud tettidir :
- Ruḥ, ini-yas i ugellid ad am-d-yefk azger n tmeɣra ad ttesɛelfeḍ !
Tenna-yas :
- S wacu ara t-sɛelfeɣ, ur sɛiɣ d acu ara s-fkeɣ !
Tenna-yas :
- Ur ttaggad ara ! Awi-t-id kan !
Tṛuḥ tewwi-t-id. Tesseɛlef-it, armi yeqqel ur yezmir ara ad iḥerrek. Mi d-tewweḍ tmeɣra, iceggeɛ-d ugellid aklan ad d-awin azger ad t-zlun. Lunǧa, nettat, tebren taxatemt-is, tenna i uzger-nni :
- Win yebɣun yas-d, ur tekker ara, ini-yasen : ur tekkreɣ ara alamma yewweḍ-d ugellid d mmi-s !
Mi d-wwḍen waklan, yeqqim uzger, yeggumma ad yekker.
Wwten, wwten amek, ur zmiren ara. Mi teddun kan ad uɣalen, yenṭeq-d uzger, yenna :
- Init-as i ugellid d mmi-s, ma bɣan ad kkreɣ, ad d-asen ɣer da !
Wehmen seg wayen umi slan, ssawḍen-as-t i ugellid. Agellid, yenna i mmi-s :
- Yya, ad nṛuḥ ad nẓer leɛǧeb-agi !
Mi wwḍen s axxam n temɣart-nni, iɛedda ugellid ɣer uzger, yenna-yas :
- Kker fell-ak !
Yeggumma ad yekker, iɛedda mmi-s, yeggumma, tɛedda temɣart-nni, yeggumma... jmiɛ win iɛeddan, yeggumma.
Teqqim-d Lunǧa, teqqim di terkent. Telsa ijerbuben mmi-s ugellid ur tt-yeɛqil ara. Yenna-yas ugellid :
- Ɛeddi, kemmini a taqcict, ahat ad am-d-isel !
Tenna-yas :
- Ma d kunwi, s lqima-nwen, ur wen-d-yesli ara, amek ara yid-isel i nekki ?
Yenna-yas ugellid :
- Ɛeddi-kan !
Tɛedda. Tenna i uzger :
- Kker, kker, ay anekkaṛ n leḥsan, tettuḍ i k-nexdem d lxiṛ.
Ihuzz iman-is lameɛna ur yekkir ara. Mmi-s ugellid, netta, yettḥessis. Tenna Lunǧa :
- Tecfiḍ asmi i teččiḍ lexzinat n baba-k, asmi i tenɣiḍ iɛudiwen-is ? Yerra-yak-ten-id baba, lameɛna tweɛdeḍ-t ad teqqleḍ ɣur-s mi ɛeddan sebɛa n wussan ?
Yerfed uzger yiwet n tqejjart. Tkemmel Lunǧa :
- Tecfiḍ asmi i yebɣa ad k-yečč ? Yeḍleb deg-k ad tgezmeḍ deg wass tiẓgi, ad tt-tesniḍ d tqecḍin ?
Yerna yerfed uzger yiwet n tqejjart.
- Tecfiḍ asmi i k-d-yenna, ad teɣzeḍ lbir deg yiwen wass, ad teẓẓuḍ ttjuṛ, ad mɣint assen, ad d-fkent assen lfakya, mi d-yewweḍ ad s-d-tefkeḍ ṭṭbeq n lfakya d waman ? D nekk i k-isellken !
Yerfed taqejjart tis tlata.
Terna Lunǧa :
- I wasmi i nerwel ? Baba d yemma tebɛen-aɣ-d ? Nerwel-asen armi i d-newweḍ s asif ? Nekk yid-k nɛedda, baba d yemma ɣerqen ? Tedɛa-yak yemma s tatut, tekcem ɣer umeẓẓuɣ-ik ?
Huzz iman-ik tɛeqleḍ-iyi !
Ihuzz iman-is uzger, yekker, ihuzz iman-is uqcic-nni daɣen, teɣli-d tatut-nni seg umeẓẓuɣ-is, yeɛqel Lunǧa. Yenna :
- D tagi i yi-isellken seg ufus n uwaɣzen d Teryel ! D tagi ara yaɣeɣ !
Yeḥka-yas taqsiṭ-is. Assen yakan, wwin Lunǧa ɣer ṣṣraya, yuɣ-itt mmi-s ugellid. Mi tɛedda tmeɣra, tṛuḥ Lunǧa ɣer uxxam n baba-s d yemma-s, tewwi-d kra i sɛan d cci. Tedder di lehna, nettat d urgaz-is
Tamacahut lwad, lwad, ḥkiɣ-tt-id i lejwad, uccen ad t-yewwet
Ṛebbi, nekni ad aɣ-yeɛfu Ṛebbi !