Tamcahutt n Aḥtitan
s ɣur Ǧamal Ḥamri
Macahu ad telhu ad tuɣal anect ussaru..
Yella yiwen n wemdan zik-nni, yal mi ara yezweǧ ur isɛu ara yid-s dderya, akken alarmi yeṣṣaweḍ sebɛa n tulawin, yewhem amek ara yexdem, iwaha ɣer wemɣar azemni, ɣur-s d asirem aneggaru…
Amɣar azemni yerra-yas-d asirem, mi d-as- yenna:
Ulac ayen ur nesɛi tifrat….! A tan awi sebɛa n teffaḥin, tzegreḍ i sebɛa n tmura, d sebɛa n lbḥuṛ, mi ara tawḍeḍ yal yiwet effk-as yiwet n teffaḥt ad tečč….
Argaz yerfed aɛwin-is yezzi-d d abrid ɣer wexxam deg ubrid-is n tuɣalin, yelluẓ yeddem-d yiwet n teffaḥt yečča seg-s azgen, mi yiweḍ ɣer wexxam yefka-yasent, tateffaḥt, ma d taneggarut yefka-yas azgen, ɣef ayen… yal yiwet yerna weqcic ɣur-s yemmed, ma d tin-a yeččan azgen n teffaḥt tesɛa-d azgen n weqcic… Tssemma-yas aḥtitan.
Arrac seg ucrured ɣer tikli alarmi i d-iwḍen d ilmeẓyen baba-tsen yuɣ-asen-d di tazwara, ibeckiḍen, maca si tismin d temḥqranit iḥeqren aḥtitan, abeckiḍ i d-as-sefkan d win iseddeḍen, netta yeddm-it isefḍ-it yerra-t d ajdid, tikelt ti s snat, yuɣ-asen-d iɛawdiwen, aɛawdiw n aḥtitan, erran-as amesmaṛ deg uḍar-is, aḥtitan yeksas-t-id yuɣal d lebreq di tazla, tikelt ti s kraḍ yuɣ-asen-d timuẓiḍin, aḥtitan fkan-as tamuẓiṭ terka, yerna teqqars, netta ixaḍ-itt, yerra-tt d tajḍiṭ…. Akken si mal yettnarni leḥsed d tismin ɣef aḥtitan imi d azgen n wemdan, maca yeḥrec aṭas…
Ass-n seg ussan, fɣen ad segḍen di teẓgi, teddun alarmi d yiwen n wemkan, wallan yiwet n tɛecciwt ɣer lebɛid. Neṭqen ɣer aḥtitan watmaten-is : Yaw a nṛuḥet ɣer tɛacciwt-ina, a neẓret d acu yellan deg-s !
- Aḥtitan yenna: A la … ɣur-wat ad tṛuḥem ɣur-s, imi tzedɣ-itt Jidda taryel.
Atmaten n aḥtitan ur d-as-uɣen ara awal, nutni ṛuḥen, netta itebɛiten deffir, Jidda taryel tella texmet, mi yiwḍen tǧelleb-d fell-asen, nutni ulac i xedmen… tenna-yasen:
- Anṣuf yes-wen a tarwa, kkeccmet-d ɣer daxel.
Arrac-nni keccmen anida aḥtitan i tebɛiten deffir.
Jidda taryel teddem-d lgelba n temẓẓin, tṛuḥ ɣer iɛawdiwen n warrac, win i wumi tefka uraw n temẓin as-teqleɛ acenfur ad tečč, akken alarmi d aɛawdiw n aḥtitan, iǧelleb-d ɣur-s yenna-yas:
- Ala Jidda taryel aɛawdiw-iw ur tett ara timẓẓin ay tett taḥbult n iɣiɣden, yerna yewɛeṛ a yekkat.Tṛuḥ t sseww-d taḥbult n iɣiɣden, netta i hegga-d azduz, mi tṛuḥ as-teffek ad yečč akken as-tekkes acenfur, netta ad yerfed azduz-nni yewt-itt ɣer wengir
- Tinni-yas: anneɣ a mmi…!
- Netta: nniɣ-am yekkat a Jidda taryel….
Jidda taryel tmuqel mliḥ, mačči d win ara tqazem teǧǧa-t, tezzi ɣer warrac-nni.
- Tenna-yasen: Ahat telluẓem, ad ṛuḥeɣ awen-d-awiɣ d acu ara teččem.
Nutni susmen lmenṭeq ur ten-id-yuli, ma d nettat tṛuḥ ɣer deffir n teɛrict, tebda ad teẓẓeg deg yefki seg idmaren-is ɣer yiwen n ucabcaq.
Aḥtitan yeẓra-tt, ifaq s wayen ara yeḍrun, tefka-yasen i warrac-nni, nutni tessen deg-s ur ẓrin kra …. Tiweḍ-d ɣer aḥtitan tefka-yas-d ad issiw, yenna-yas:
- Ala nekk ur tesseɣ ara ayefki, nekk am uɛawdiw-iw, tetteɣ taḥbult n iɣiɣden.
- Ulac uɣilif a mmi, a k-d-heggiɣ yiwet n teḥbult…
Jidda taryel tegga-d taḥbult n iɣiɣden i ḥtitan, maca netta yerra iman-is amzun itett, netta yettara ɣer lǧib-is, alarmi i tekfa taḥbult-nni…
Tameddit lawan n yiḍes, arrac-nni atmaten n aḥtitan akken llan mrurden di tɣerɣert ṭsen…, ma d aḥtitan d Jidda taryel, qimen ɣer yir n lkanun, ḥekkun tiqdimin, tettṛaǧu ad yeṭṭes aḥtitan akken a ten-tečč, yenṭeq ɣur-s aḥtitan:
- Melmi a tegganeḍ a Jidda taryel.
- Nekk a mmi, mi tesliḍ i uɛabuḍ-iw izehher, iɣyal a jaɛun, iqejjan swaɛwiɛen..atg (iɣerṣiwen akk tečča) tinniḍ-as Jidda-ak teṭṭeṣ… i kečč a ḥtitan ?
- Nekk a Jidda taryel…, alarmi yemɣi-d mejjir ddaw n yinni…
Kemlen awal, Jidda taryel teṭṭeṣ, maca send ad ṭeṣṣ, tenna-yas: kečč ṭeṣṣ-d kan deg idis-iw (akken mi d-tedduqes ad tečč netta d amenzu imi d netta i d uḥric deg watmaten-is)
Aḥtitan, mi yeẓra taryel teṭṭeṣ, yekker yessaki-d atmaten-is, yeserkbi-ten ɣef uɛawdiw-is, ma d Jidda taryel deg umḍiq-is, yessers tabarda, nutni uɣen abrid n tuɣalin, taryel mi d-tedduqes seg yiḍeṣ tewwet tuɣmas-is di tbarda-nni tɣil d aḥtitan, tinni-yas: Wekleɣ-ak Ṛebbi aḥtitan…
S axxam mi yiwḍen, ḥkan-d taluft amek tella, tiyemmatin n warrac-nni usment si ḥtitan, bdant ad tḥawatent deg-s akken asent-d-yawi tayaẓiṭ n Jidda taryel…( nutenti bɣan at-sḥeṣlent di taryel).
Netta ad iṛuḥ…. Mi yiweḍ yettṛaǧu lawan i deg ara tekcem Jidda taryel taɛya, netta deg ufus-is aɣanim akken ad ineǧǧeɛ tayaẓiṭ -is.
Nettat taɛya tebɣa ad ṭeṣṣ, netta ad ineǧǧeɛ tayaẓiṭ, tayaẓiṭ teqqar:qerr…qerr…
Taryel teqqar-as: ad tessusmeḍ neɣ a kem-d-greɣ, tayaẓiṭ tesraɣruɣ…
Jidda taryel ur teẓri ara d akken aḥtitan din i yella, ad teddem tayaẓiṭ tinni-yas :
- A d tan aḥtitan…
- Aḥtitan: Iwiɣ-tt a Jidda taryel….
- Wekleɣ-ak Ṛebbi din i telliḍ.
Aḥtitan ad yuɣal s tayaẓiṭ, tiyemmatin n warrac-nni ad wahment amek ara s-xedment …?
- As-innint: Uɣal awwi-yaɣ-d tissirt-is.
- Aḥtitan: D ayen isahlen…!
Aḥtitan ad iṛuḥ ad yezwir ɣer tessirt n Jidda taryel as yegg iẓra ɣer daxel. Nettat ad taweḍ telluẓ, ad tebɣu ad tessew lqahwa. Maca mi tṛuḥ ad tezzeḍ ad taf tissirt tugi ad tezzeḍ, nettat ad t-id-ḍegger ɣer beṛṛa as-tinni: A d tan aḥtitan…
- Aḥtitan: Iwiɣ-tt a Jidda taryel.
- Wekleɣ-ak Ṛebbi….
Aḥtitan ad yuɣal s tessirt ɣer wexxam, akken tilawin-nni mazal a cqiriwent di ḥtitan tikelt d taẓarbit, tikelt dayen nniḍen, alarmi i d-as-nnant aɣ-tawiḍ Jidda taryel…aḥtitan yewhem amek ara yexdem, iṛuḥ yeddem-d asenduq iserkb-it-id ɣef uɛawdiw-is iserḥ-as-d am waḍḍu, deg ubrid ɣer Jidda taryel, maca netta iweṣṣa-t mi as-yenna: ccta ay aɛawdiw ad nessars Jidda taryel kečč rnu di tikli, ma nniɣ-ak arr ay aɛawdiw kečč ḥbes…
Mi yiweḍ ɣer tɛecciwt n Jidda taryel, isers-d asenduq yelli-t…yebda yettḥawat deg-s yeqqar-as:
- Anneɣ! A Jidda taryel, iḍelli i temmut yemma iwiɣ-as-d asenduq-agi wiss ma d as-d-iqqam…
Tura ad tṛaǧuɣ deg-m ad iyi-t-id-qiṣeḍ (netta yettru)
- Taryel : A hat mačči kif kif nekk akk yid-s
- Aḥtitan: kif kif aha kan qiss-it…
Taryel tekccem asenduq tenna-yas: a tah a mmi.
- Aḥtitan: mačči akken a Jidda taryel, ilaq ɣef udem.
Taryel tuɣal ɣef udem, netta iǧelleb yerra tawwurt i usenduq-nni s tsarutt.
- Taryel: a d tan fell-ak texḍeɛeḍ-iyi…
Aɛawdiw yezzerweḍ am lebraq, deg ubrid akken i t-iwṣṣa, ma yenna-yas ad yaḥbes netta ad yazzel mi yiweḍ ɣer wexxam, isers-d asenduq ɣer tɣarɣart.
- Yenna-yesent aḥtitan: a d tan Jidda taryel i ɣef d-nnamt….
- Nutenti : Ur numin ara d akken tiwiḍ-t-id alama n walla-tt
- Aḥtitan: A tan usenduq a d tan tsarutt, maca ur tleddimet ara alarmi iwḍeɣ ɣer leɛli wi s sebɛa…Aḥtitan yuli, nutenti llint asenduq, taryel teffeɣ-d tečča akk widen yellan din-a.Teffeɣ-d twala aḥtitan ɣer leɛli wi s sebɛa.
- Tenna-yas: Wekleɣ Ṛebbi, a wi k-yeṭṭfen a k-yečč.
- Aḥtitan: ma tebɣiḍ a yi-teččḍ, ṛuḥ semlil-d akk tid i kem-icuban, tessiɣeḍ times tameqrant, nekk a n-ǧelbaɣ kunti mmɣemt-d a yi-tččemt.
Jidda taryel akken i taxdem, tjemɛ-d akk tid i tt-icuban, saɣent times anect-illatt, aḥtitan yeddem-d aqejmur iselsas-d abeṛnus, iserḥ-as-d ɣer times-nni ttaryulat mɣent a teččent, times telheb deg-sent nutnti mutent, aḥtitan yeqqim-d yettaḍṣa deg-s
Tamacahutt-iw lwad lawd mliɣ-tt-id i terwa n lǧwad,
uccanen aten-yexdeɛ Ṛebbi kunwi aken-yeḥerrez Ṛebbi.