Aẓidan d umerẓagu
s ɣur Belɛid n At Ɛli
Yella di zzman n zik, yiwen n umexluq d argaz ameqran, d amussnaw, yerna yekseb d ayen ur nferru.
Neţţa ɣur-s yiwen n mmi-s. Mmi-s-nni mazal-it cwiṭ meẓẓi, lameɛna, deg wakken iwala iman-is wemɣar-nni qrib
ad yemmet, yefra d yiman-is ar d-as-yefk ṛṛay seg yimir-n, ur yuṛǧi ass aneggaru. Walakin, yenna-yas:
Welleh alamma jeṛṛbeɣ-t!
Ass-n, ihi, tameddit, akken d imi i ččan imensi, zzin-d ɣer lkanun, ilaɛi-t:
— A mmi, tura waqila tewwḍeḍ d argaz, Llah ibarek, nekkini ur iyi-d-mazal meqqreɣ, yerna ɛyiɣ: daɣ-neţţa ilaq-ak ad tebduḍ ad tsewwqeḍ ɣef wexxam meskud ddreɣ, i wakken, ma yella kra ur tessineḍ ara, ad ak-t-mleɣ.
Yenna-yas weqcic:
— Yirbeḥ a baba!
Yeṭṭef wemɣar yenna-yas:
— Ihi, tura ad tebduḍ deg wayen isehlen. Azekka, ma nedder, d ssuq. Ax idrimen: ṛuḥ sewwq-aɣ-d d kečč: a k-weṣṣiɣ kan awi-yaɣ-d ayen tufiḍ ẓid...
— Amek? Ayen ufiɣ ẓid?
— Ih! Ayen tufiḍ yak d aẓidan di ssuq aɣ-aɣ-t-id.
Yenna-yas:
— Yirbeḥ a baba!
Azekka-nni ṣṣbeḥ, yekker weqcic, yebges ɣef yiman-is, yeṭṭef abrid ɣer ssuq. S akin segmi yeffeɣ deg wexxam, yella neţţa yeţxemmim, yeţḥebbiṛ: Amek a Sidi Ṛebbi, ara yexdem, d acu n ssuq ara ysewweq, ladɣa, d
acu lḥaǧa-yagi ẓiden i yas-ilaqen a ţţ-id-yaɣ? Yessen baba-s, yeẓra deg wass-n kan ara yeţkel fell-as neɣ ara t-yeḥqer; yeẓra lḥaṣun d win d-ijebbden lmeɛna di cwiṭ.
Ileḥḥu, iteddu ɣer ssuq, yeţnadi, yesseḥsab di lxaṭr-is; almi yeqḍeɛ kra n terbaɛt i d wu yeddukkel, i d wu d-yemyejbad lheddṛa i ss i yeţţu aɣebl-is.
Akken d imi yewweḍ ɣer ssuq, yekcem, yeffeɣ di tḥuna, di leqhawi, di ṛṛeḥbat. Yemlal d-yeḥbibn-is; yehdeṛ d umejṭuḥ d umeqran; yeqqim d imussnawen, yeḍsa
deg iɛeggunen. Akken lḥaṣun almi ţqarib d tameddit, am win ara t-id-yewten s ubeqqa, yeṭṭf-iţ d tazzla ɣer igezzaren, yaɣ-d yiwen n yiles, yawi-t-id d aseɛlaq, yeṭṭf-d
abrid dɣa ssyen s axxam.
Yawḍ-d: yuɣ lḥal a tilawin, — yemma-s d tmeṭṭut-is,— ar t-ţṛaǧunt am waggur n lɛid. Nnant-as: Imi d ssuq-is amezwaru, ad aɣ-d-yawi d alebɛeḍ n texxamin n weksum n uɣelmi i ss i ara ɣ-twet tmagirt!
Almi d taneggarut isers-asent-d s-dat-sent... iles... iles weḥd-s! Yerna, iḥun Ṛebbi, iweṣṣa-t wemɣar a d-yawi ayen ẓiden yak!
Ma d amɣar-nni dɣa, neţţa yessusem kan: ur d-yen ni zzant wa la rɣant.
Ssewwent iles-nni; ččan imensi amzun ur yelli: wa ur yenni i wa.
Azekka-nni, mkull-wa yeɛna cceɣl-is. Amɣar yerra iman-is am wakken yeţţu; ma d aqcic, yeţṛaǧu a t-idd-ilaɛi baba-s.
Tezzi-d dduṛt; azekka-nni-diɣ-n d ssuq. Iɛawed yenna-yas wemɣar i mmi-s:
— Azekka diɣ-n ṛuḥ ad tsewwqeḍ d kečč! Lameɛna abrid-agi ṭṭalabeɣ deg-k ad aɣ-d-awiḍ d ayen rẓagen. Ihi ayen tufiḍ d amerẓagu yakk di ssuq, awi-yaɣ-t-id.
Yenna-yas weqcic:
— Yirbeḥ a baba!
Ssuq-nni amezwaru, yuɣ lḥal yesɛa weqcic ssebba i ss i d-yuɣ iles; daɣ-neţţa ihegga ara yehdeṛ i-baba-s lukan d i yas-d yejbid awal. Wamma tikkelt-agi ti-s-snat, yeţţuɛewweq s tideţţ.
Iteddu diɣ-n ɣer ssuq yesɛeţţib tamelɣiɣt-is: A Ṛebbi! D acu yak rẓagen di ssuq? Lameɛna, yekkat s wa, ijebbeṛ s wa.
Yekcem diɣ-n talemmast n ssuq, iṣubb, yuli; yekcem, yeffeɣ di mkull amkan yessen: mazal ur yufi ayen f i yeţnadi. Akken ţqarib d tameddit, almi i yas-yeḍheṛ yak lɣaci n ssuq yenhewwal, la ţţazzalen yak medden ɣer yiwen n wemkan, zzin i wissen d acu. Mkull-wa la s-yeqqar: yyaw ad teẓrem!
Yazzl-d ula d neţţa ɣer dinna, yesteqsi yiwen d acu yeḍran? Yenna-yas-d winna:
— D yiwen i yenɣan wayeḍ!
— Acimi i t-yenɣa?
— D rregma i t-yergem wagi akka yemmuten: dɣa wayeḍ yenɣa-t.
— Amek? d rregma kan i t-yergem, d awal kan i s-yenna, dɣa yewwi ṛṛuḥ-is?
— Anɛam, ih! D awal kan!
Yeqqim weqcic dɣa dinna am win iṣerɛen, am win tewwi tnafa; yeţţu diɣ-n mkullec, almi, am win ara t-id-yewten s ubeqqa, yesked akka wakka, yazzel almi d anda yufa agezzar, yaɣ-d iles, iɛellq-it-id, yeṭṭf-d abrid s axxam.
Asmi ţṛaǧunt tilawin ayen ẓiden, feṛḥent, almi sent-yekkes ṭṭmeɛ yiles, Ma d ass-n, uɣalent kan di ttselbiba d acu n werẓagan-agi ara sent-d-yasen i ymensi. Almi ata yekk-d wergaz deg imi n tewwurt, isers-asent-d di tɣerɣert ... iles! d iles diɣ-n am umezwaru! Iḥun Bab n lḥanna! Imi d iles meqqar ccwi; ma d taḍṣa, ṛwant-t deg wulawen-nnsent: d acu-t uɛeggun-agi yessnen kan a d-yaɣ ilsawen? Ma d amɣar, neţţa, ikemmez kan tamart-is. Almi fukken imensi, s akin ilaɛi mmi-s:
Tura, a mmi, ata tufiḍ-iyi-dd am wakken wehmeɣ.
Yerna ḥeşşbeɣ iman-iw zadeɣ di lefhama. Amek? Nniɣ-ak awi-d ayen ẓiden, tewɣiḍ-d iles; ssuterɣ-ak ayen rẓagen, terniḍ-d d iles! Ihi,... lexbaṛ s ɣur-k...
Yenna-yas weqcic:
— S tideţţ a baba, yella wi i deg ara yewhem bnadem; yella ula a win ara yeḍṣen neɣ ara yi-ḥesben d aɛeggun.
Lameɛna, lemmer ţţafeɣ; lxeṛsum d kečč ad iyi-tfehmeḍ.
Ihi a baba, ṣelli ɣef nnbi: asmi i yi-d-ssutreḍ tamezwarut, wwḍeɣ ɣer ssuq, ţţuɣ yak ayen i ɣer ţţuceggɛeɣ, ala imi qqimeɣ d kra n yemdanen, akken ufiɣ la heddṛen ala tameslayt-nni tebɣiḍ a Sidi Ṛebbi: d ayen i ss i, nutni heddṛen, nekk wwḍeɣ almi i yas-nniɣ i-yiman-iw: A ziɣ-nni, ar ulac am yiles! Muqel, yerna a baba, di leɛnaya-k, di ddunnit yak, ma yella kra t-iɣelben di tiẓeṭ: tamezwarut yak, d neţţa i yaɣ iferqen d lmal, d neţţa i ss i ţţemyefhamen lɛibad, d neţţa lḥaṣun i ss i d-neţţader awal ameɛzuz n Sidi Ṛebbi.
Ti-s-snat, a baba, ml-iyi, di leɛnaya-k, ma yella kra di ddunnit yifen awal aẓidan? Ml-iyi, ţxil-k, ţmenyif-ak talqimt ara yeẓẓiẓden taɣect-ik enɣ iles ara yesfeṛḥen ul-ik d lxaṭr-ik?
— S tideţţ, a mmi, ad ak-yeɛfu Ṛebbi! Welleh ar tufiḍ d ayen ẓiden yak di ddunnit. Ulac am yiles. Lameɛna aṛǧu: imi dɣa yeɣleb mkullec tiẓeṭ, amek almi ...
— Amek almi i t-ufiɣ ass-agi d arẓagan? Tura d agi waqila ara yi-tesḍelmeḍ, ɛla-xaṭer am wakken ula d nekk ur fhimeɣ ara i yiman-iw, waqila ur meggezɣ ara akken ilaq, neɣ d urrif i yi-ɣelben. Lḥaṣun, hataya way yellan: sgellin, di ssuq, ufiɣ argaz yenɣa wayeḍ. Steqsaɣ d acu ay d ssebba-nnsen, nnan-iyi d rregma, d awal kan i yenna yiwen i wayeḍ. Dɣa, nniɣ-as: Ihi, welleh! A yiles d-yessasen lmut, a yiles i ss ara d-gri teɛdawt i warraw n warraw, ma yella wayen rẓagen am neţţa: d ayen i ss i awen-d wwiɣ diɣ-n d iles.
Yeṭṭef wemɣar imir-n kan yefk-as i mmi-s taxriṭ, yernu-yas yak tisura, yenna-yas:
— Ax a mmi: tura ţţekleɣ fell-ak: deg wass-a d kečč i d amsewweq; d kečč i d ṛṛay n wexxam.