Tamacahutt n tsekkurt
Macahu ad telhu
ad tuɣal anect n usaru...
Yella yiwen zik
yezweǧ d yiwet n tmeṭṭut d tuzyint dayen kan, maca ula t-seɛɛu ara dderya….
Amek ara yexdem…? Yerna-d fell-as takna, deg mi i tt-id-yerna, yekker uhetwil
deg uxxam dayen ineẓra tameṭṭut m’ara tessiken ad lalent tismin….
Yiwen n wass
argaz yeddem abeckiḍ-is, yeffeɣ ɣer teẓgi ad iseggeḍ, deg ubrid-is iteddu
yesnunuc s wallen-is alarmi i d-yufeg lferg n tsekkurin, iwehha ɣer-sent i
tekka ɣef zznad, akebri yerɣa aḥlalas yeffeɣ, iḥuza snat n tsekkurin ɣlint-d, iɛelleq
abeckiḍ-is yuzel ɣer-sent, yufa-tent-in yiwet temmut ma d tayeḍ iḥuza-tt deg
iffer-is, yiwi-tt-id akken tedder ɣer wexxam.
Mi d-yiweḍ ɣer
wexxam. Tasekkurt-nni i d-yenɣa yefka-yasent-tt ad teččent, ma d tudirt-nni
yerra-tt ɣer usenduq yeɣleq fell-as tawwurt s tsarut, iweṣṣa tilawin-is d akken
zemrent ad ldint akk isennedyaq a la win-a i yella…
Tameṭṭut
tis-snat tkecm-itt tiqlileḥt, testaqsay deg iman-is d acu yeffer fell-i?
Deg wakken i
d-att-yekcem lweswas, tṛuḥ telli asenduq-nni, tasekkurt tefferfer tɛella di
tagut. Tameṭṭut tethewwel tekkat agejdur deg iman-is…Amek ara texdem...?
Teẓra ma yiweḍ-d
wergaz-is yufa-d asenduq d ilem a la lmut ara yenneɣ tin i t-yellin.
Tameṭṭut tetwtew
ur tufi tifrat….tekker teddem yelli-s teffeɣ axxam d abrid ur iban sani, di
lexla mi tetteddu, ameksa temlal ad tettɛenni deg-s i wakken ad as-d-yeṭṭef
tasekkurt maca ameksa yegga-yas talast, ma yeṭṭef-as-d tasekkurt ad as-tefk
yelli-s (Ɛica m umzur awraɣ), Tameṭṭut ad teqbel maca m’ara d-yeṭṭef tasekkurt
umeksa-nni ad tmuqel di yelli-s ad att-tɣaḍ….
- Tini-as: dayen nedmeɣ….(Akken texdem
tewḥel)
Ameksa, ad
iserreḥ i tsekkurt i d-yeṭṭef, tameṭṭut ad tkemmel abrid-is akken wayeḍ d wayeḍ
alarmi i d-yeɣli fell-asent yiḍ deg yiwet n teẓgi n lewḥuc.
Teqqim nettat d
yelli-s ad txemmiment anida ara dergent iḍ-nni, tger s tiṭ-is teẓra aseklu d aɣuzfan
deg igenni, ulint fell-as ad nsent deg-s ɣer tafrara ad ṭfent abrid-nsent, ziɣ
aseklu-nni i ɣef ulint, ddaw-as i gganen lewḥuc, i d-yettemlilin myal tameddit
n wass, qqiment ɣef ifurkan, Ɛica nnig yemma-s i tella yezzuzen-itent yiḍes.
Deg yiwen wakud Ɛica tebɣa ad tbecc…
- Tenna i yemma-s: a yemma bɣiɣ ad becceɣ?
- Yemma-s: (tewhem amek ara texdem imi
nutenti s ufella n useklu lewḥuc ddaw-atsent)
Tuɣal tenna: a
yelli becc-d ɣer umeẓẓuɣ-iw, Ɛica tbecc ɣer umeẓẓuɣ n yemma-s, maca yeččuṛ,
nettat tebɣa ad ternu.
- Tenna-yas i yemma-s: a yemma bɣiɣ ad
rnuɣ…
- Yemma-s: a yelli rnu-d ɣer umeẓẓuɣ-agi
nniḍen,
Ɛica mi terna ɣer
umeẓẓuɣ nniḍen, iqqan-t-d kra n tmiqwa ɣef cclaɣum n yizem yellan yeẓẓel ddaw n
useklu….
Izem imuqel ɣer
igenni d tiziri ulac asigna, yeqqim yeṭṭḥeyyer yesteqsay deg iman-is yenna:
“Tḥendelles
qendelles yeqqen-d aɛmam n wedles, tella rriḥa wer telli d agi” ifaq yella kra
nnig-s izem iceggeɛ taweṭṭuft i wakken ad as-d-terr lexbeṛ n wayen yellan nnig-sen.
Taweṭṭuft-nni tiweḍ ɣer tmeṭṭut-nni, tameṭṭut tmaḥq-itt, Tenɣa-tt, izem yettṛaǧu
deg-s melmi ara as-d-terr lexbeṛ ulac… yuɣal yendeh ɣer wezrem. Azrem yuli ɣef
useklu, mi yiweḍ ɣer Tmeṭṭut-nni yenḍ-as deg iḍarren-is teɣli-d ɣer gar lewḥuc,
lewḥuc zzin fell-as zentuturen deg-s. Tawtult teqqim ɣer lebɛid, lewḥuc neṭqen ɣur-s
nnan-as:
- Aẓẓ-d a ččeḍ amur-im
- Tenna-yas tewtult: ala! Ur tetteɣ
ara, maca ffket-y-id kan lufan-nni i d-teksem, d sebɛa n tɣunam n wadif.
Lewḥuc kksen-d
ayen i sen-tenna. Teddem-iten-id teffer-iten ɣer tafrara…
Di tafrara yebda
yiṭij ad d-yettali, lewḥuc a ttensaren yiwen yiwen yal wa d acu n webrid i
t-yefkan, Tawtult teqqim-d d tawḥiṭ.
- Tenna-yas tewtult: rsed a tin icumen
i yemma-s …
- Ɛica: ugadeɣ
ad iyi-teččeḍ
- Tawtult: lemmer a kem-ččeɣ, a tah ččiɣ
lufan-agi yellan s dat-i, Ɛica tekkes-as tugdi terrs-d twaha ɣer tawtult.
Tawtult tefka-yas-d lufan-nni d sebɛa n tɣunam n wadif, qbel ad tṛuḥ tweṣṣatt
tewtult.
- Tenna-yas: A ten-tih sebɛa n tɣunam n
wadif, d yal m’ara tejbuḍ i tizi ssmecḥ-as i gma-m yiwet n tɣanimt n wadif.
Ɛica terfed gma-s ɣef yiɣil-is teṭṭef abrid tṛuḥ tegga akken i d-as-tenna
tewtult d myal tiɣilt ad teddem yiwet si tɣunam i d-as-tefka, tiɣunam n wadif. Iɣessan n yemma-s bdant a keffunt, gma-s
yettru si llaẓ, ur tuffi d acu ara as-teffk a t-yečč. Mi tḍal i yiwet n tizi
iban-s-d wexxam ɣer lebɛid yeṭṭurfet ɣef taddart, terra lewhi ɣur-s mi tiweḍ
tesqerbeb di tewwurt n wexxam-nni teffɣ-d yiwet n temɣart deg udem-is tettban
am tin yeɛyan…
- Tenna-yas Ɛica: anneɣ a weltma ma ur
d-iyi-tefkiḍ kra a t-yečč gma-agi
- Tamɣart: keccm-d a yelli, yella lxiṛ.
Tefka-yas-d
yečča gma-s tečča ula d nettat, tamɣart tettmuqul deg-s tban-as-d am tin yettuɣaḍen
neɣ yennuɣnan, tamɣart testaqsay…?
- Tamɣart: a yelli ma ulac uɣilif, d
acu n sebba i kem-yessawḍen ɣer yir tegnitt am tagi Ɛica tḥekku-d i temɣart seg
wass-mi i d-teffeɣ axxam-nsen alarmi i d-tger iḍarren-is deg wexxam-nni.
Tenṭeq temɣart ɣur-s:
- Tamɣart: a wletma imi ur tesɛiḍ ɣer a
tṛuḥeḍ, ad as-inniɣ i wergaz-iw ad teqqimeḍ ɣur-nneɣ aɣ-teqdceḍ ar d yimɣur
gma-m.
Akken i teḍra,
Ɛica teqqim ɣer yemɣaren. Tqeddec-asen. Ddan iseggasen teddun ɣef Ɛica d gma-s,
yiwet n tikelt tṛuḥ ad tefreḍ tigrurin tufa agerruj n wewreɣ, tekks-it-id
tewwit teffrit ar d-yimɣur gma-s, iseggasen teddun, d yal m’ara d yemmed gma-s
di tudert-is a testeqsi.
- Ɛica: a gma ma yella fkiɣ-ak idrimen
d acu ara txeḍmeḍ yes-sen
- Gma-s: ad aɣeɣ tamegḥelt n illili, ad
bnuɣ axxam s yejdi.
- Ɛica: anneɣ a gma…! Anneɣ a gma…! Mazal-ik
meẓẓiyeḍ.
Iseggasen teddun gma-s yebda yettimɣur ifehhem
i tlufa n ddunit…; Ass-n testeqsat…
- Tenna-yas: a gma ma yella ffkiɣ-ak
idrimen d acu ara txeḍmeḍ yes-sen?
-Gma-s: a uletma
ad aɣeɣ axxam, ad zewǧeɣ ad aɣeɣ abeckiḍ, aɛawdiw, … atg?
Ɛica tefṛaḥ….tserreḥ
i teɣratin…“a lfeṛḥ-iw, a lfeṛḥ-iw s gma muqqar.
Ɛica tettidir
nettat d gma-s d tmeṭṭut-is akken deg yiwen n wexxam, maca tettidir deg yiwet n
tegnitt ur nessefṛaḥ ara, imi bdant tismin ad bennunt kaṛuh.
Yiwen n wass deg
ussan n tegrest, iṭij iḍal-d, yesbegn-d udem-is, di kraḍ yid-sen, fɣen wwin
abrid ɣer teẓgi anida ara d zedmen isɣaren mi yiwḍen ɣer wumkan, yal yiwen d
abrid yetbeɛ ssquccuḍen deg isɣaren, a ten-t-sennin d tizedmin, deg umkan-nni i
deg ssquccuḍen isɣaren.
Ɛica tufa
timellalin n tsekkurt, tameṭṭut n gma-s tufa tid n wezrem, mi yekfan acuddu n
tiqeccḍin n yesɣaren zzin-d ɣer wexxam, mi d-iwḍen, tameṭṭut n gma-s
tkellex-as, tbeddel-as timellalin i Ɛica s tufra, imiren Ɛica tečča timellalin
n wezrem, ma d tameṭṭut n gma-s tečča t-id n tsekkurt.
Ussan teddun
alarmi imden sin wagguren, tameṭṭut n gma-s ur tesɛiḍ i ttyuɣen, Ɛica yebda
yeččuffu uɛebbuḍ-is si tmellalin i tečča imi fṛuṛxent d izerman…
Tismin n kaṛuh
ad tlalent, tameṭṭut n gma-s tenčex deg issufa akken ad taf sebba is ara thenni
seg-s, wa d-yeqqim wexxam ɣur-s, yiwet n tmeddit n wass, ikeccm-d wergaz-is,
teqqim ad as-tḥekku ɣef Ɛica
-Tenna-yas: Ay
argaz uletma-k di tigrat-agi d acu i tt-yuɣen.
- Argaz-is: d acu aka i tt-yuɣen?
- Tameṭṭut-is: a tan iccuf uɛebbuḍ-is,
wis d acu akka yeḍran
- Argaz-is: d acu ara yaɣen uletma, nniɣ-am
lemmer ad tt-tixreḍ i yiṭṭanan-agi…!
- Tameṭṭut-is: nniɣ-ak, ma yella ur
iyi-tumineḍ ara, tameddit m’ara d-awḍeḍ si tkessawt, tiniḍ-as arwaḥ, raɛi-y-id
aqerruy-iw, imiren tesmuzegteḍ ɣer uɛebbuḍ-is ad tesleḍ, i kra izehher…
Azekka-nni m-id yiweḍ ɣer wexxam yexdem akken
i tweṣṣa tmeṭṭut-is, yefka-yas awal…
- Yenna-yas i uletma-s: ma testufaḍ ṛuḥ-d
ad iyi-d-tṛaɛiḍ, Ɛica teqqim tewhem amek i d-as-d-yessawel i nettat..? Testaqsay
deg iman-is, maca imi netta d gma-s, yernu ur tessin ara tiḥerci d acu-tt, tṛuḥ
tessekref iḍarren-is teẓẓl-iten. Gma-s isers-d aqerruy-is tebda tettṛaɛi-yas,
netta yefka tameẓẓuɣt-is ɣer uɛebbuḍ-is yesla i zhir ɣer daxel.
Yuɣal-d ɣer tmeṭṭut-is.
- Yenna-yas: ayen akken i d-tenniḍ d
tidett
- Tenna-yas: yak nniɣ-ak…!
- Yenna-yas: Ihi…! Amek i d tifrat qbel
ad yeffeɣ wawal ɣer medden.
- Tenna-yas: Imi d terriḍ ṛṛay ɣur-i ..
Ssmuzget-y-id “ṛuḥ ɣiz tasraft s lqedd n wemdan, mi teṣṣaliḍ ḍegger ɣer daxel
tacacit-ik, err iman-ik amzun teɣli-y-ak, tinniḍ ma tella tin i d-iyi-ḥemlen ad
tekcem ad iyi-tt-id-teddem, imiren, nekk ur d-gerreɣ ara iman-iw, d nettat ara
ikeccmen, kečč ad terreḍ fell-as llɣum…
- Yenna-yas: d tikti igerrzen, ala
anect-a ara’ɣ-iselken tasebḥit argaz iṛuḥ yexdem akken i d-as-tenna tmeṭṭut-is
mi yeffuk aneɣyuz n tesraft, yessawel-asent-d.
Mi d-uẓent ɣur-s
- Yenna-yasent: ma tella tin i d-iyi-ḥemlen
seg-went ad iyi-d
-Teddem
tacacit-iw, Ɛica d gma-s ur tezmir ara ad teffk afus deg-s, ihi d nettat i
iǧelben, gma-s yerra fell-as llɣem, yeqqn-as aqejjun, iɛelleq-as azduz d
ucenniw, ṛuḥen ǧǧantt din.
Ɛica teqqim
daxel n tesraft-nni i llaẓ d uṣemmiḍ, terra-tt ala i yimeṭṭi teqqar-as:” mi
yesliɣ i wezduz yesdezduz, mi yesliɣ i uqejjun yeshewhiw, inniɣ-as d gma n baba
d yemma i d-yusan ad yawi…!
Akken tettṛaǧu
melmi ara d yezzi, seg wass ɣer wayeḍ ur tuyis, ahat ad yiḥnin wul-is maca
dayen teqleb targit-is, terwi-yas alleɣ-is temeṭṭut-is.
Ussan a ttɛeddin
alarmi i yemden sebɛa wussan, d sebɛa wuḍan, ass aneggaru iɛedda-d yiwen n
umeksa, yesla i unazaɛ ɣer ddaw tmurt, cwiṭ-cwiṭ yiweḍ ɣer lmendad n ṣṣut-nni...
- Yenna-yas: d ɛaxek s Ṛebbi d nebbi a
lxelq-agi ma ur yi-tenniḍ d acu-k…?
- Ɛica: d lxelq am kečč am nekk…
- Ameksa: (yefreẓ cwiṭ i ṣṣut-nni) ma
yella kkseɣ-kem-id a d-iyi-tɛahḍeḍ a kem-aɣaɣ
- Ɛica: A tan ak-ɛahdeɣ s wayen tebɣiḍ,
kks-iy-in ala tuksa.
Ameksa
yekks-itt-id, yufan tamuṭṭut teṭḥeyyer seg izerman yellan deg-s, yewwi-tt ɣer
wexxam, yeṭṭef abrid ɣer wemɣar azemni.
Ameksa yenṭaq ɣer
wemɣar azemni;
- Ameksa: A tan ufiɣ yiwen n lxelq di
tesraft, maca aɛebbuḍ-is icuf.
- Azemni: lxelq-agi i tufiḍ d izerman i
yellan deg-s
- Ameksa: Amek i d tifrat…?
- Azemni: ṛuḥ ɣer ssuq nefq-as-d aksum,
tṣewwuḍ-as, maca ilaq ad as-tḥiwleḍ tisent s waṭas, tefkeḍ-as a tečč, mi teṛwa ɛelq-itt
seg iḍarren ɣer usalas alemmas tedmeḍ-d sebɛa ijelkeyaḍ tekkateḍ-tt ɣer uɛebbuḍ-is,
mi d-yeɣli yiwen tenɣeṭ alarmi i d-kfan akk izerman yellan deg-s.
Ameksa yexdem
akken i t-id-iweṣṣa wemɣar azemni, tameṭṭut di kraḍ n wussan tekker teḥla tuɣal-itt-id
tezmert-is, yekker yexdem tameɣra, yezweǧ yid-s.
Di sin dren di
tudert igerrzen dayen kan, ladɣa mi yernan ɣur-sen sin igerdan, i wumi semman
amenzu « bu yedrimen » wayeḍ « bu yedmimen » yemma-tsen ur teffir ara
fell-asen, teḥka-yasen-d taluft seg mi i d-tebda alarmi d imiren;
- Tenna-yasen: ma tebɣ-am ad ttisinem
xwalit-wen ad ḍebreɣ fell-awen.
- Nnan-as: A tan akken i tenniḍ ara
nexdem!
- Tenna-yasen: mi d-yiweḍ baba-twen
tameddit si tkessawt awen-yini awit-iyi-d takersitt... kenwi ur d-as-d-tawit
ara, akken ad awen-iɛemmed a ttṛuḥem ɣer xwalit-nwen…
Akken i tenna
yemma-t-sen ixedmen, bab-tsen mi d-yiweḍ tameddit yettṛaǧu deg warraw-is ad
as-d-awin takersitt, akken wulfen xedmen, nutni amzun ur twalan, yendeh ɣer
mmi-s…
- Yenna-yas: awi-y-id takersitt a bu
yedrimen..!
- Bu yedrimen: A baba ak-tt-id-awiɣ, d
acu alarmi i d-aɣ-tṣerḥeḍ a nṛuḥ ɣer xwalit-nneɣ.
- Baba-t-sen: Amek a tarwa, yak teẓram,
d akken yemma-twen di tesraft i ttufiɣ
- Arraw-is (mazal a tt-ḥawaten deg-s)
ulac uɣilif ababa inni-d kan ṛuḥet.
Baba-t-sen
yeqbel ad ṛuḥen, azekka-nni di tafrara Ɛica teddem arraw-is tṛuḥ twehha ɣer
wanida i yettidir gma-s d tmeṭṭut-is, tameddit mi yiwḍen, tesqerbeb Ɛica ɣef
tewwurt tenna: “ma d tessensem inbgawen n Ṛebbi”
- Tenna-yas temeṭṭut n gma-s: (d akken
ur d-t-id-ɛqil ara) keccmet-d a tarwa.
Maca Ɛica teweṣṣa
arraw-is, melmi yeččan imensi ad ḥiwten deg-s akken asen-d-teḥku tamacahutt, teḍra
akken; asmi yeččan imensi bdan ad tḥawaten deg-s.
- Tenna-yasen: a nneɣ a tarwa, d acu n
tmacahutt ara awen-d-ḥkuɣ ddunit akk d timucuha.
Nettat ad tebdu
ad ḥekku ayen i d-as-yexdem gma-s.
Tenna: A bu
yedrimen, a bu yedmimen a mmi, ixedm-iyi xali-t-wen akka d wakka, (nettat tḥeku-d
ɣef gma-s seg wass-mi i tt-yeǧǧa di tesraft alarmi i d tekcem axxam-nni)
Gma-s yella ɣer
tama, tettummut tmurt alarmi i d-tegra tčamart-is, tedmitt-id tewwi-tt tzerɛ-itt
ddaw n wexxam temɣi-d d lḥelfa
Tamacahutt-iw
lwad lawd mliɣ-tt-id i tarwa n lǧwad, uccanen a t-yexdeɛ Ṛebbi kunwi a ken-yeḥerrez
Ṛebbi.